Gökyüzü Neden Mavidir? Bir Ekonomistin Çocuklara Anlattığı Hikâye Bir ekonomist için dünya, sadece rakamlardan ve tablolardan ibaret değildir. Her şeyin altında bir denge vardır — tıpkı doğada olduğu gibi. Kaynaklar sınırlıdır, seçimler sonsuzdur ve her karar, başka bir sonucun başlangıcıdır. İşte bu yüzden, “Gökyüzü neden mavidir?” sorusu bile aslında sadece bir bilimsel merak değil; ekonomik bir düşünce biçimini anlamak için mükemmel bir başlangıç noktasıdır. Kaynakların Sınırlılığı: Işığın Ekonomisi Bir ekonomist gözüyle gökyüzüne baktığımızda, orada bile bir “kaynak dağılımı” olduğunu fark ederiz. Güneş ışığı, tıpkı bir ulusun bütçesi gibi, her yöne eşit dağılmaz. Atmosferin içindeki hava molekülleri, gelen ışığın bir kısmını…
12 YorumEtiket: bir
Sembollerin nabzını tutmayı seviyorum. Bazen bir takı vitrininde, bazen bir arkadaş buluşmasında, bazen de bir rüyanın ince sisinde belirirler. Geçenlerde, ışığı nazikçe kıran bir gümüş kolye gözümün önünde asılı kaldı. O an kendi kendime sordum: “Gümüş kolye görmek ne anlama gelir?” Hadi birlikte; kökenine, bugüne ve yarına bakan, hem kalbe hem akla dokunan bir yolculuğa çıkalım. Gümüş Kolye Görmek Ne Anlama Gelir? Gümüş kolye görmek; kültürel bir hafızayı, duygusal bir çağrışımı ve kişisel bir hikâyeyi aynı anda tetikler. Bir yanda gümüşün yüzyılları aşan sembolik değeri, diğer yanda kolyenin boyuna yakınlığı sayesinde taşıdığı “yakınlık, bağlılık, niyet” mesajı vardır. İster vitrinde olsun…
6 YorumGez Scooter Nasıl Çalışır? Felsefi Bir Yaklaşım Bir filozof, dünyanın işleyişini anlamaya çalışırken, sadece görünüşe bakmaz; her şeyin derin yapısına inmek ister. İnsanlık tarihinin her döneminde, araçlar ve teknolojiler, insanın yaşam biçimini dönüştürmüştür. Günümüzün en hızlı gelişen ulaşım araçlarından biri olan gez scooter, sokakları ve şehirleri hızla değiştiren bir figür haline gelmiştir. Peki, gez scooter nasıl çalışır? Bu sorunun ardında yatan sadece teknik bir açıklama değildir; bu araç, epistemolojik, ontolojik ve etik perspektiflerden bakıldığında farklı anlamlar taşır. Her bir bakış açısı, gez scooter’ın toplum ve bireyler üzerindeki etkisini derinleştirir. Ontolojik Bir Perspektif: Gez Scooter ve Varoluş Gez scooter’ın ontolojik boyutuna…
6 YorumHava Durumu Tahmini Hangi Aletle Ölçülür? Farklı Yaklaşımlardan Bir Bakış Gökyüzüne bakıp havayı tahmin etmeye çalışan o eski alışkanlığımız hâlâ içimizde yaşıyor. Ama artık elimizde yalnızca gözlemler değil, sayısız bilimsel alet de var. “Hava durumu tahmini hangi aletle ölçülür?” sorusu aslında tek bir yanıtla sınırlı değil; çünkü farklı atmosfer koşullarını anlamak için birbirinden farklı araçlara ihtiyaç duyuyoruz. Gelin, bu soruya hem teknik hem de toplumsal açıdan yaklaşalım ve farklı bakış açılarını da işin içine katalım. Hava Durumunu Ölçen Temel Aletler Hava tahmini tek bir cihazla değil, birçok ölçüm aletinin verilerinin bir araya getirilmesiyle yapılır. İşte en temel aletler: Termometre: Sıcaklığı…
10 YorumFalsetto Tekniği Nedir? — Sesin Felsefesi, Ruhun Yükselişi Giriş: Filozofun Kulağında Yankılanan Ses Her filozof, aslında bir dinleyicidir. Düşünce, bazen bir melodinin içinden doğar. Falsetto tekniği — yani insan sesinin doğal aralığının ötesine uzanan o ince, zarif ve kırılgan tını — yalnızca müzikle değil, varoluşla da ilgilidir. Bu yazıda “Falsetto tekniği nedir?” sorusunu, bir sesin sınırlarından değil, insanın sınırlarıyla olan ilişkisinden hareketle ele alacağız. Çünkü falsetto, teknik olduğu kadar bir metafordur: insanın kendi doğasının üzerine çıkma, kendini aşma, hatta kendi “gerçek sesi”yle yüzleşme çabasıdır. Bir filozof için ses, sadece işitilen bir titreşim değildir; kendiliğin yankısıdır. Ve falsetto, bu yankının en…
14 YorumHamamla ilk tanıştığım günü hâlâ hatırlıyorum: kapıyı açtığımda yüzüme vuran sıcak buhar, göbektaşının daveti ve içeriden gelen yumuşak fısıltılar. O günden beri hep aynı soruyla karşılaşıyorum: “Hamam insanı yorar mı?” Gelin bu soruya, hem kalbinize dokunan bir hikâyeyle hem de akla yaslanan bir analizle birlikte bakalım. Hızlı cevap: Hamam, doğru süre, hidrasyon ve dinlenme aralarıyla tazeler; aşırı ısı ve uzun kalış yorgunluk yaratabilir. Asıl belirleyici, niyetiniz ve ritminizdir. Hamam İnsanı Yorar mı? Kökenlerden Günümüze, Geleceğe Uzanan Bir Hikâye Hamam, Roma’dan Osmanlı’ya, oradan bugünün şehirlerine uzanan bir ritüelin adı. Tarih boyunca yalnızca temizlenmek için değil, bedenle zihin arasında ince bir köprü…
12 YorumCeviz Adam Müzikali: Bir Antropolojik Perspektiften Kültürlerarası Bir Yolculuk Antropologlar için kültürlerarası deneyimlerin izini sürmek, insanlığın en derin ritüellerini, sembollerini ve kimliklerini keşfetmek, bir anlamda evrensel insan hikayelerini anlamaya çalışmak gibidir. Her toplum kendi dilini, geleneklerini, arketiplerini ve toplumsal yapısını farklı biçimlerde inşa ederken, aslında tüm insanlık tarihinin birer yansıması olan öğeleri taşır. Kültürel farklılıkları anlamak, sadece bireysel değil, toplumsal kimliklerin de şekillendiği alanları keşfetmek demektir. İşte, Ceviz Adam müzikali, insanlık tarihinin bu evrensel mirasını, bir sahne performansı ile yeniden hayat bulduruyor. Bu yazıda, müzikalin antropolojik anlamını, ritüeller, semboller, topluluk yapıları ve kimlikler çerçevesinde derinlemesine inceleyeceğiz. Ceviz Adam Müzikali: Kültürel…
8 YorumBazı belgeler vardır; kulağa kuru ve bürokratik gelir ama ticaretin nabzını tutar, güveni somutlaştırır. FCR belgesiyle (Forwarder’s Certificate of Receipt) ilk tanıştığımda ben de “Sıradan bir teslim alındı mı?” diye düşünmüştüm. Meğer değilmiş. Gel, bu yazıda FCR’yi kökeninden geleceğine, sahadan deneyimlere kadar birlikte, samimi ama derin bir mercekle inceleyelim. FCR Belgesi Ne Demek? (Kısa ve Net Tanım) FCR (Forwarder’s Certificate of Receipt), taşıma işleri organizatörünün (freight forwarder) göndericiden malları belli bir durumda teslim aldığını ve belirtilen alıcıya sevk etmeyi üstlendiğini belgeleyen, standart bir “teslim alındı” sertifikasıdır. Kritik ayrım şu: FCR bir mülkiyet veya taşıma sözleşmesi belgesi değildir; kıymetli evrak niteliği…
14 Yorum1 Fit Kaç Km Yapar? – Mesafeyi Rakamların ve Duyguların Gözüyle Ölçmek Kimi zaman küçücük bir ölçü birimi bile büyük tartışmalara yol açabilir. Mesela 1 fit kaç km yapar? Sorunun cevabını Google’a sorsanız anında net rakamı verir ama mesele aslında bundan çok daha derin. Çünkü bazıları her şeyi sayılarla ölçmek isterken, bazıları da işin toplumsal, duygusal ve hatta eğlenceli tarafını görür. İşte bu yazıda, erkeklerin veri odaklı, kadınların ise duygusal ve toplumsal yaklaşımlarını harmanlayarak, fit meselesini farklı pencerelerden ele alıyoruz. Öncelikle Matematiğin Dili: 1 Fit = 0.0003048 Km Net bilgiyle başlayalım: 1 fit yaklaşık olarak 0.0003048 kilometreye eşittir. Matematik dünyası…
10 YorumHürriyet Gazetesi İlk Nedir? Bir Zamanlar ‘Hürriyet’ Çığlığı! Herkese merhaba! Bugün sizi geçmişin derinliklerine, Hürriyet Gazetesi’nin “ilk” hikayesine götürmek istiyorum. Hadi, ellerinizi kaldırın ve gönül rahatlığıyla itiraf edin: Hürriyet Gazetesi’ni ilk okuduğunuzda başınız döndü mü, yoksa hemen “yeni bir şeyler öğreneceğim” dediniz mi? İnanın, çok da farklı değildiniz! Hürriyet gazetesi, belki de hayatımızın her döneminde bir şekilde yer bulmuş ve hepimizin bir parçası olmuştur. Ancak, bu gazetenin ilk sayısı, o kadar büyük bir olaydı ki, herkesin gözü bir anda ‘hürriyet’ arayışına döndü. Hadi şimdi, gözlerinizi açın ve eğlenceli bir yolculuğa çıkalım! İlk Sayı: Yıl 1948, Hürriyet! Şaşkınlık, Heyecan ve Biraz…
6 Yorum